Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı ise tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya koku olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış düzeni şaşar.